Laatst bijgewerkt op 5 november 2026
Katten zijn niet zo onverschillig als hun reputatie. Er is een klein gebaar waarmee je ze laat weten dat je vriendelijk bent, en waar ze op reageren: langzaam met je ogen knipperen. Onderzoek liet zien dat dit echt werkt.
Het korte antwoord: als je je kat rustig aankijkt en je ogen langzaam half dichtknijpt, is de kans groot dat hij terugknippert. Het geldt als een vriendelijk signaal, een soort glimlach in kattentaal.
Wat de onderzoekers deden
Gedragswetenschappers van de University of Sussex, onder leiding van Tasmin Humphrey en Karen McComb, deden er in 2020 twee proeven mee, gepubliceerd in Scientific Reports. In de eerste knipperden baasjes langzaam naar hun eigen kat. Die katten knipperden vaker terug dan wanneer er geen oogcontact was. In de tweede proef deden onbekende onderzoekers hetzelfde bij katten die ze niet kenden. Ook die katten knipperden terug, en waren bovendien eerder geneigd om een uitgestoken hand te benaderen na dat langzame knipperen.
De onderzoekers vergelijken het oogknijpen met de echte glimlach bij mensen, waarbij de ogen meedoen. Bij katten lijkt het gebaar te horen bij ontspannen, positieve situaties.
Zelf uitproberen
Het mooie is dat je dit meteen kunt doen. Kijk je kat rustig aan, knijp je ogen langzaam half dicht en laat ze een paar tellen zo. Vaak knippert je kat terug of ontspant zichtbaar. Forceer niks en staar niet: langdurig strak aankijken voelt voor een kat juist bedreigend. Wil je je kat verder leren lezen, kijk dan ook naar oren, staart en houding; daarover lees je in de lichaamstaal van je kat lezen.
Twee kanttekeningen die de onderzoekers zelf maken. Het kan ook zijn dat het knijpen vooral een starende blik onderbreekt, en katten ervaren staren als bedreigend; dan is het effect eerder geruststelling dan vriendelijkheid. En samengeknepen ogen staan ook in de Feline Grimace Scale als pijnsignaal, dus knijpt je kat vaak en uit zichzelf, kijk dan verder dan een compliment. De proeven waren bovendien klein: eenentwintig en vierentwintig katten. Kort samengevat: langzaam knipperen is een vriendelijk signaal dat je kat begrijpt en beantwoordt. Een simpele manier om even hallo te zeggen in zijn eigen taal.
Er is nog een vervolg op dit onderzoek dat de moeite waard is. Dezelfde groep keek in een asiel of het uitmaakt of een kat terugknippert, en dat bleek zo te zijn: katten die vaker en langer hun ogen dichtknepen als een mens langzaam naar hen knipperde, werden sneller herplaatst. Opvallend genoeg deden juist de wat nerveuze katten dat het meest. Wie een asielkat gaat bekijken, kan dus letterlijk beginnen met knipperen.
Bronnen
- Humphrey T., Proops L., Forman J., Spooner R., McComb K., The role of cat eye narrowing movements in cat-human communication, Scientific Reports 2020;10:16503. doi.org/10.1038/s41598-020-73426-0 Een samenwerking van de University of Sussex en de University of Portsmouth, met 21 katten in proef 1 en 24 in proef 2.
- Humphrey T., Stringer F., Proops L., McComb K., Slow Blink Eye Closure in Shelter Cats Is Related to Quicker Adoption, Animals 2020;10(12):2256. doi.org/10.3390/ani10122256
Klopt er iets niet in dit artikel, of mis je een bron? Laat het weten. Aanpassingen worden doorgevoerd en de datum hierboven verandert mee.
Mis geen kattentip
Eén mail per maand met de nieuwe artikelen, plus wat er die maand opviel. Geen reclame, uitschrijven met één klik.
Door je in te schrijven ga je ermee akkoord dat we je per e-mail kattentips sturen. Zie onze privacyverklaring. Uitschrijven kan met een klik.
