Waarom kittens niet te vroeg bij het nest weg mogen

Laatst bijgewerkt op 5 november 2026

Veel gedragsproblemen bij volwassen katten beginnen bij de leeftijd waarop ze bij het nest weggingen. Een kitten dat te vroeg wordt weggehaald, mist een stuk opvoeding dat je er later moeilijk in krijgt.

Kittens die voor acht weken bij hun moeder en nestgenoten weggaan, vertonen als volwassen kat vaker agressie en overmatig poetsen. Een groot Fins onderzoek vond dat spenen na veertien weken die kans juist verlaagt. Neem een kitten daarom niet mee voordat het minstens twaalf tot veertien weken oud is.

Wat het onderzoek precies liet zien

Onderzoekers van de Universiteit van Helsinki vroegen bijna 5.700 kattenbazen naar de speenleeftijd en het gedrag van hun kat (Ahola, Vapalahti & Lohi, 2017). Katten die voor acht weken waren gespeend, hadden een grotere kans op agressie. Katten die pas na veertien weken bij het nest weggingen, waren minder snel agressief tegen vreemden en vertoonden minder stereotiep gedrag, zoals overdreven poetsen. De onderzoekers stelden voor om het gangbare advies van twaalf weken met minstens twee weken te verhogen.

Let op wat voor onderzoek dit is. Het gaat om een enquête onder eigenaren, dus het laat een verband zien en geen bewezen oorzaak. Katten verschillen, en de speenleeftijd is niet het enige wat meespeelt. Toch is het een grote steekproef en wijst het steeds dezelfde kant op: langer bij het nest is beter voor het latere gedrag.

Wat kittens in die weken leren

In de weken na acht weken leert een kitten vooral van moeder en nestgenoten. Het leert hoe hard het mag bijten voor het te ver gaat, hoe je een ander met rust laat, en hoe je omgaat met spanning. Dat zijn precies de dingen die je als mens lastig kunt bijbrengen. In de opvang zie je het verschil: de katten die het slechtst met andere katten en met aanraking omgaan, blijken vaak veel te vroeg alleen gezet. Ze hebben de rem nooit geleerd.

Waar je op let bij een nieuw kitten

Vraag de fokker of het nestadres altijd naar de exacte leeftijd, en vraag ook of het kitten nog bij moeder en nestgenoten loopt. Een goed adres laat een kitten niet voor twaalf weken gaan en vindt die vraag normaal. Wordt er aangedrongen om het diertje eerder mee te geven, dan is dat een waarschuwing.

Heb je al een kat die te vroeg is gespeend, dan is er geen reden voor paniek. Je kunt veel opvangen met rust, voorspelbaarheid en duidelijke grenzen: stop met aaien voordat het te veel wordt, en gebruik speelgoed in plaats van je hand, zodat bijten niet op jou gericht raakt. Lees ook de lichaamstaal van je kat, zodat je op tijd ziet wanneer het genoeg is. Een angstige of schuwe kat heeft vooral tijd nodig.

Kort samengevat: laat een kitten het liefst tot veertien weken bij moeder en nest, want die weken bepalen mee hoe soepel je kat later met mensen en dieren omgaat.

Bronnen

  • Ahola, M.K., Vapalahti, K. & Lohi, H. (2017). Early weaning increases aggression and stereotypic behaviour in cats. Scientific Reports, 7, 10412. doi.org/10.1038/s41598-017-11173-5

Klopt er iets niet in dit artikel, of mis je een bron? Laat het weten. Aanpassingen worden doorgevoerd en de datum hierboven verandert mee.

Mis geen kattentip

Eén mail per maand met de nieuwe artikelen, plus wat er die maand opviel. Geen reclame, uitschrijven met één klik.

Nieuwsbrief inschrijving

Door je in te schrijven ga je ermee akkoord dat we je per e-mail kattentips sturen. Zie onze privacyverklaring. Uitschrijven kan met een klik.

Scroll naar boven