Je hebt gedweild, geboend en er een schoonmaakmiddel overheen gespoten. Drie dagen later, op een vochtige ochtend, ruik je het toch weer. Dat ligt aan de chemie van kattenurine, en niet aan hoe hard je hebt gepoetst.
Het korte antwoord: kattenurine bevat stoffen die een gewone reiniger niet afbreekt. Je dekt de geur toe en hij komt terug zodra het vochtig wordt. Een enzymreiniger pakt de bron aan.
Waarom kattenurine anders ruikt dan andere urine
In kattenurine zit felinine, een zwavelhoudend aminozuur dat katten zelf aanmaken en dat bij andere diersoorten niet op deze manier voorkomt. Felinine is op zichzelf reukloos. Het valt daarna langzaam uiteen in vluchtige zwavelverbindingen, en dat zijn de stoffen die je ruikt.
Twee dingen volgen daaruit. Het eerste: de geur wordt na verloop van tijd sterker en niet zwakker, want de afbraak gaat door nadat de plas is opgedroogd. Het tweede: katers ruiken heftiger dan poezen. De hoeveelheid felinine in de urine loopt op vanaf een maand of drie en ligt bij volwassen katers hoger dan bij poezen. Wie ooit een ongecastreerde kater in huis heeft gehad, wist dat al.
Daar bovenop komt het gewone verhaal van urine: bacteriën zetten ureum om in ammoniak, en de zouten in de urine kristalliseren uit op het oppervlak. Die kristallen trekken vocht aan, en bij vochtig weer ruik je de plek van vorige maand weer.
Waarom je gewone schoonmaakmiddel het niet oplost
Een allesreiniger haalt de bovenlaag weg en laat een eigen geur achter. De zwavelverbindingen en de kristallen die dieper in een tapijt, een naad of een houten vloer zijn getrokken, blijven zitten. Je ruikt het een week niet en daarna wel.
Gebruik in elk geval geen middel met ammoniak. Dat ruikt voor een kat verwant aan urine, en daarmee geef je hem het signaal dat dit kennelijk een plasplek is. Bleek is om dezelfde reden ongelukkig, en bovendien kan chloor met ammoniak uit de urine reageren. Azijn maskeert vooral en laat de zwavelverbindingen gewoon staan.
Wat wel werkt
Een enzymreiniger bevat enzymen die de organische resten afbreken in plaats van ze te bedekken. Dat is de aanpak die dierenartsen en gedragsdeskundigen aanraden, al is het eerlijk om erbij te zeggen dat er weinig onafhankelijk vergelijkend onderzoek naar losse merken bestaat. Het mechanisme is logisch en de praktijkervaring is breed; een gecontroleerde test die merk A tegen merk B zet, is er nauwelijks.
De werkwijze doet er meer toe dan het merk:
Dep eerst zoveel mogelijk vocht op met keukenpapier, zonder te wrijven, want wrijven duwt de urine dieper. Giet daarna royaal enzymreiniger op de plek, meer dan je zou denken: het middel moet net zo diep komen als de urine is gezakt. Bij een tapijt betekent dat ook de onderlaag. Laat het minstens een kwartier staan, dek het bij een grote plek af met folie zodat het niet uitdroogt, en laat het daarna aan de lucht drogen. Niet naföhnen en niet droogboenen, want de enzymen hebben tijd en vocht nodig. Bij een matras of een bank is een tweede ronde vaak nodig.
Lukt het bij een matras niet, dan is dat geen falen van het middel. Urine zakt in schuim tot een diepte die je met een spray niet bereikt.
Op een harde vloer heb je het meestal in een ronde klaar, mits je tot in de naden en onder de plint komt. Laminaat is het lastigst: urine kruipt langs de randen naar de onderlaag, en daar komt geen reiniger. Ruik je na twee behandelingen nog steeds iets bij een plint of een naad, dan is de plek onder het oppervlak en heeft doorgaan geen zin. Bij een tapijt met ondertapijt geldt hetzelfde: soms is het stuk vervangen goedkoper dan drie flessen leeggieten.
Het belangrijkste staat niet in de fles
Plassen buiten de bak is bijna altijd een signaal. Een kat die dat doet, is meestal ziek, bang of ontevreden over zijn bak, en zelden ondeugend. Ga dus op zoek naar de oorzaak terwijl je aan het schoonmaken bent; meer daarover in waarom je kat naast de kattenbak plast.
Zie je kleine plasjes, geknepen houding, persen of bloed, bel dan de dierenarts. Bij een kater die wel probeert te plassen maar niets produceert, bel je meteen, ook ’s nachts: dat kan een verstopte plasbuis zijn en dat is binnen een etmaal levensbedreigend. Meer daarover in blaasontsteking bij je kat herkennen.
Praktische tip: koop een fles enzymreiniger voordat je hem nodig hebt en zet hem bij de schoonmaakspullen. De eerste uren na een ongelukje zijn verreweg het makkelijkst, en op het moment zelf wil je niet eerst naar de winkel. Wil je zeker weten of je een oude plek te pakken hebt, gebruik dan een uv-lampje in het donker: opgedroogde urine licht op.
Kort samengevat: kattenurine ruikt door zwavelverbindingen die een gewone reiniger laat zitten, dus gebruik een enzymreiniger, royaal en met geduld. En behandel de plek als een mededeling van je kat, want dat is het meestal.
Bronnen
- Miyazaki, M., Yamashita, T., Suzuki, Y., Saito, Y., Soeta, S., Taira, H. & Suzuki, A. (2006). A Major Urinary Protein of the Domestic Cat Regulates the Production of Felinine, a Putative Pheromone Precursor. Chemistry & Biology, 13(10), 1071-1079. doi.org/10.1016/j.chembiol.2006.08.013
- Ellis, S.L.H., Rodan, I., Carney, H.C., Heath, S., Rochlitz, I., Shearburn, L.D., Sundahl, E. & Westropp, J.L. (2013). AAFP and ISFM Feline Environmental Needs Guidelines. Journal of Feline Medicine and Surgery, 15(3), 219-230. doi.org/10.1177/1098612X13477537
Koppelingen naar geschikte enzymreinigers volgen zodra de partnerprogramma’s er zijn. Kattenzorggids verdient op dit moment niets aan dit artikel.
Lees ook: waarom je kat naast de kattenbak plast
Klopt er iets niet in dit artikel, of mis je een bron? Laat het weten. Aanpassingen worden doorgevoerd en de datum hierboven verandert mee.
Mis geen kattentip
Eén mail per maand met de nieuwe artikelen, plus wat er die maand opviel. Geen reclame, uitschrijven met één klik.
Door je in te schrijven ga je ermee akkoord dat we je per e-mail kattentips sturen. Zie onze privacyverklaring. Uitschrijven kan met een klik.
