Laatst bijgewerkt op 5 november 2026
De kat op je bank lijkt weinig op een wild dier, maar zijn stamboom loopt terug tot de wilde kat van Noord-Afrika. Hoe en wanneer die wilde kat bij ons terechtkwam, was lang giswerk. DNA-onderzoek uit 2025 zette het beeld flink op zijn kop.
Het korte antwoord: de huiskat stamt af van de Afrikaanse wilde kat (Felis lybica), en volgens dit onderzoek kwam de tamme kat pas rond tweeduizend jaar geleden naar Europa, veel later dan eerder werd gedacht.
Wat de onderzoekers vonden
Een internationaal team analyseerde 87 kattengenomen: 70 oude katten van archeologische vindplaatsen uit de afgelopen elfduizend jaar, plus 17 moderne wilde katten uit onder meer Italië, Bulgarije en Noord-Afrika. Het onderzoek verscheen in 2025 in het vakblad Science.
De uitkomst botst met het oude verhaal. Lang gold dat katten zich al met de eerste boeren over Europa verspreidden, zo’n zes- tot zevenduizend jaar geleden vanuit het Nabije Oosten. Het beroemde graf op Cyprus waarin een mens en een kat samen begraven liggen is ongeveer 9.600 jaar oud, maar dat zegt iets over vroeg contact tussen mens en kat op dat eiland, niet over de verspreiding over Europa. Uit het DNA blijkt dat oude verhaal niet te kloppen: de tamme kat kwam pas rond het begin van onze jaartelling naar Europa, waarschijnlijk vanuit Noord-Afrika. De kat die met de neolithische boeren zou zijn meegereisd, was er toen nog niet.
Wat dat zegt over je kat
Die woestijnachtergrond zie je nog terug in je huiskat. Katten hebben van nature een zwakke dorstprikkel, ze houden van warmte, en het zijn handige jagers die in korte pieken actief zijn. Het zijn geen dieren die duizenden jaren zijn doorgefokt zoals veel hondenrassen; de tamme kat staat nog dicht bij zijn wilde voorouder. Dat verklaart deels waarom een kat zo eigenzinnig zijn eigen gang gaat. Hoe die instincten doorwerken bij een kat die naar buiten mag, lees je in de buitenkat en zijn grootste risico’s.
Kort samengevat: je kat is een verre nazaat van de Noord-Afrikaanse wilde kat, en kwam pas relatief kort geleden naar Europa. Onder die zachte vacht zit nog een flink stuk wildernis.
Bron: “The dispersal of domestic cats from North Africa to Europe around 2000 years ago”, Science (2025).
Bronnen
- Ottoni C. e.a., The dispersal of domestic cats from North Africa to Europe, Science 2025. doi.org/10.1126/science.adt2642
Klopt er iets niet in dit artikel, of mis je een bron? Laat het weten. Aanpassingen worden doorgevoerd en de datum hierboven verandert mee.
Mis geen kattentip
Eén mail per maand met de nieuwe artikelen, plus wat er die maand opviel. Geen reclame, uitschrijven met één klik.
Door je in te schrijven ga je ermee akkoord dat we je per e-mail kattentips sturen. Zie onze privacyverklaring. Uitschrijven kan met een klik.
