Tandverzorging bij je kat: zo houd je het gebit gezond

Laatst bijgewerkt op 5 november 2026

Van alle plekken op een kat is de bek de plek waar je het minst kijkt en waar het vaakst iets aan de hand is. Een kat met kiespijn eet gewoon door, tot hij dat niet meer kan.

Het korte antwoord: poets de tanden met een zachte borstel en tandpasta die voor katten is gemaakt, het liefst dagelijks. Ziet de bek er rood of vies uit, of eet je kat moeilijker dan normaal, bel dan je dierenarts. Eet hij een etmaal niets, dan is dat dezelfde dag bellen.

Hoe vaak het misgaat

In een onderzoek onder ruim achttienduizend katten in de Britse eerstelijnspraktijk kreeg 15,2 procent binnen één jaar de diagnose parodontitis, oftewel ontsteking van het tandvlees en het steunweefsel eromheen. Belangrijk bij dat getal: het telt wat dierenartsen hebben vastgelegd. Katten met een bek die nooit is bekeken, tellen niet mee, dus in werkelijkheid ligt het hoger.

Leeftijd is de duidelijkste factor. De katten met de diagnose waren gemiddeld 9,5 jaar, tegenover 4,9 jaar bij de rest. Vanaf een jaar of tien hoort een blik in de bek dus bij elk bezoek, en dat is een van de redenen dat een oudere kat twee keer per jaar naar de dierenarts gaat.

De aandoening die poetsen niet voorkomt

Hier moet ik eerlijk over zijn, want de meeste artikelen over dit onderwerp laten het weg. Naast tandsteen bestaat er tandresorptie: het lichaam breekt het eigen tandweefsel af, van binnenuit. Gerapporteerde percentages lopen uiteen van 28,5 tot 67 procent, en dat verschil komt door de onderzochte groep (gewone katten of katten die al voor het gebit kwamen) en door de meetmethode. Met röntgenfoto’s vind je er beduidend meer dan met het blote oog.

De oorzaak is onbekend, en poetsen voorkomt het niet. Het doet wel pijn. Je ziet het van buitenaf zelden, want de aantasting begint vaak onder de tandvleesrand. Dat is de reden dat een gebitscontrole bij de dierenarts iets anders is dan zelf even kijken.

Zo poets je

Neem een zachte kattentandenborstel of een babytandenborstel. Gebruik tandpasta die voor katten is gemaakt: menselijke tandpasta is bedoeld om uit te spugen, en een kat slikt alles door. Kattentandpasta heeft een smaak die de meeste katten accepteren, meestal kip of vis.

Begin achterin, langs de kiezen en de hoektanden aan de bovenkaak. Daar zet zich de meeste plak af, en daar komt een kat zelf het slechtst bij. De buitenkant van de tanden is voldoende; de binnenkant poetst de tong grotendeels schoon.

De praktische tip: koppel het aan iets dat al elke dag gebeurt, bijvoorbeeld vlak voor het eten, en houd het kort. De eerste week laat je je kat alleen aan de pasta likken, de tweede week raak je twee tanden aan. Wie meteen de hele bek wil doen, heeft na drie dagen een kat die wegloopt zodra de borstel tevoorschijn komt.

Snacks, voer en waterlijn

Dentalsnacks, kauwsticks en gebitsvoer werken tot op zekere hoogte, en er is één praktische manier om te zien welke: de Veterinary Oral Health Council geeft een keurmerk aan producten die in tests volgens hun eigen protocol plak of tandsteen aantoonbaar remmen. De lijst voor katten is kort. Producten zonder dat keurmerk kunnen prima zijn, maar dan weet je het gewoon niet. Let op dat dit iets anders is dan gewoon droogvoer: dat de brok de tanden schoonhoudt is een hardnekkige mythe, waarover meer staat bij natvoer of droogvoer.

Wel een kanttekening: de tests worden door de fabrikanten zelf betaald en uitgevoerd; de raad beoordeelt de resultaten. Het keurmerk zegt dus dat er data zijn, en het zegt niets over of dit product beter is dan poetsen. Dat is het niet.

Wanneer je belt

  • Bruine aanslag op de tanden, of rood en gezwollen tandvlees.
  • Een adem die opvallend vies ruikt.
  • Kwijlen, of met de kop schudden en met een poot naar de bek gaan.
  • Kauwen op één kant, brokken uit de bek laten vallen, of alleen nog de zachte stukken eten.
  • Minder eten dan normaal. Duurt dat langer dan een dag, bel dan dezelfde dag; een kat die niet eet, loopt het risico op leververvetting.

Eet je oudere kat slechter en zie je verder niets in de bek, kijk dan ook bij natvoer voor een oude kat die weinig eet. Een overzicht van signalen en wanneer ze haast hebben staat in de gids kattengezondheid.

Wat ik hier niet kan

Bram Koster is geen dierenarts, en bij dit onderwerp is de grens scherp: het deel dat ertoe doet zit onder de tandvleesrand en is alleen met röntgenfoto’s onder narcose te zien. Wat hierboven staat helpt je bij het dagelijkse onderhoud en bij het herkennen van het moment om te bellen. De diagnose komt van iemand anders.

Dit artikel is algemene informatie en geen vervanging voor je dierenarts.

Bronnen

  • O’Neill D.G. e.a., Periodontal disease in cats under primary veterinary care in the UK: frequency and risk factors, Journal of Feline Medicine and Surgery 2023;25(3). doi.org/10.1177/1098612X231158154 Hieruit komen de 15,2 procent en de leeftijden van 9,5 tegenover 4,9 jaar; het betreft vastgelegde diagnoses in de eerstelijnspraktijk.
  • Gorrel C., Tooth resorption in cats: pathophysiology and treatment options, Journal of Feline Medicine and Surgery 2015;17(1):37-43. doi.org/10.1177/1098612X14560098 Hieruit komt de spreiding van 28,5 tot 67 procent en de uitleg waarom die zo breed is.
  • Veterinary Oral Health Council, lijst met geaccepteerde producten voor katten. vohc.org De onderliggende tests worden door fabrikanten uitgevoerd en door de raad beoordeeld.

Klopt er iets niet in dit artikel, of mis je een bron? Laat het weten. Aanpassingen worden doorgevoerd en de datum hierboven verandert mee.

Mis geen kattentip

Eén mail per maand met de nieuwe artikelen, plus wat er die maand opviel. Geen reclame, uitschrijven met één klik.

Nieuwsbrief inschrijving

Door je in te schrijven ga je ermee akkoord dat we je per e-mail kattentips sturen. Zie onze privacyverklaring. Uitschrijven kan met een klik.

Scroll naar boven