Vlooien bij je kat: herkennen en veilig bestrijden

Laatst bijgewerkt op 5 november 2026

In een Brits onderzoek werden 1.508 katten in de dierenartspraktijk nagekeken op vlooien. Eén op de vijf had ze. Bijna de helft van de eigenaren wist van niets.

Dat is het lastige aan vlooien: je merkt ze meestal pas als je kat zich al suf krabt. En tegen die tijd zit het grootste deel van de plaag allang in je huis in plaats van op je kat.

Het korte antwoord: controleer met een vlooienkam, behandel je kat met een middel dat je dierenarts heeft aangeraden, en pak tegelijk je woning aan. Sla dat laatste over en de vlooien staan er binnen een paar weken weer.

Zo weet je zeker of het vlooien zijn

Een kat met vlooien krabt en poetst meer dan normaal, soms tot er kale plekken of korstjes ontstaan, vaak op de rug richting de staartbasis. De vlooien zelf zien is lastig, want ze zijn snel en een kat poetst er veel van weg.

Zekerheid krijg je met een vlooienkam. Kam de vacht door tot op de huid, vooral in de nek en op de rug, en tik wat je vangt op een vochtig stukje keukenpapier. Zwarte korreltjes die roodbruin uitlopen zijn vlooienpoep, oftewel verteerd bloed. Daarmee heb je je antwoord, ook zonder een vlo gezien te hebben.

Je huis is het echte slagveld

Op je kat lopen alleen de volwassen vlooien rond. De eitjes vallen uit de vacht en komen terecht in kleden, manden, kieren tussen de vloerdelen en de bank, waar ze zich als larve en pop verder ontwikkelen. Het overgrote deel van de populatie zit dus in je huis.

Behandel je alleen je kat, dan laat je die voorraad ongemoeid. Was daarom alles waar je kat op ligt op minstens 60 graden, stofzuig grondig, ook langs plinten en in kieren, en gooi de zak of het reservoir meteen buiten weg. Poppen zijn taai en kunnen wekenlang wachten tot ze trillingen en warmte in de buurt merken. Dat verklaart waarom mensen die een paar weken weg zijn geweest, soms ineens overlopen worden.

Waarom een hondenmiddel je kat kan doden

Er zijn druppels voor in de nek, tabletten en banden. De meeste moderne middelen doden de volwassen vlooien en remmen daarnaast de ontwikkeling van eitjes en larven. Welk middel past, hangt af van de leeftijd en het gewicht van je kat en van de vraag of er nog andere dieren in huis zijn. Laat je dierenarts daarin meekijken.

Eén regel is absoluut: gebruik nooit een vlooienmiddel voor honden op een kat. Veel hondenproducten bevatten permethrine, en katten kunnen die stof slecht afbreken. In een overzicht van 42 katten die met permethrinevergiftiging bij een verwijskliniek belandden, kreeg 86 procent spiertrillingen en een derde stuipen. Bij een derde van de katten kwamen er complicaties bij, en één kat werd uiteindelijk geëuthanaseerd. In de meeste gevallen was er simpelweg een hondenpipet op de kat gedruppeld, ondanks de waarschuwing op de verpakking.

Is dat toch gebeurd, bel dan meteen de dierenarts, ook buiten kantooruren. Dit is een van de weinige situaties waarin uren het verschil maken.

Als het middel niet lijkt te werken, ligt het zelden aan resistentie

Resistentie bestaat: kattenvlooien zijn op steeds meer plekken ongevoelig geworden voor pyrethroïden. Voor de stoffen die sinds de jaren negentig het meest op dieren worden gebruikt, zoals fipronil, imidacloprid en lufenuron, is er weinig aanwijzing dat vlooien er ongevoelig voor zijn geworden. Meldingen dat zo’n middel niet werkt, worden in de literatuur meestal toegeschreven aan verkeerd gebruik: te lang wachten met de volgende behandeling, een verkeerde dosering, of alleen de kat behandelen terwijl er nog twee andere dieren in huis rondlopen. Behandel alle katten en honden in huis tegelijk, en houd het interval aan dat op de bijsluiter staat.

Vlooien brengen meer mee dan jeuk

Sommige katten zijn allergisch voor vlooienspeeksel. In hetzelfde Britse onderzoek had 8 procent van de katten huidletsel dat daarbij past, tegen 3 procent van de honden. Bij zo’n kat is een enkele beet genoeg voor een flinke reactie, en dan zegt “ik zie geen vlooien” weinig.

Verder likt een kat bij het poetsen vlooien op, en daarmee kan lintworm binnenkomen. Vlooienbestrijding en ontwormen horen daarom bij elkaar. De kattenvlo is ook de belangrijkste verspreider van de bacterie achter kattenkrabziekte, die via vlooienpoep in krabjes en wondjes terechtkomt. En bij kittens en verzwakte katten kan een zware besmetting bloedarmoede geven, doordat de vlooien samen behoorlijk wat bloed opnemen.

Wanneer je belt

Bel dezelfde dag bij een kitten dat vol vlooien zit en slap of bleek oogt, bij een kat die zich openkrabt of wondjes heeft die gaan ontsteken, en bij een kat die na een vlooienmiddel gaat trillen, kwijlen of wankelen. Bij een hondenmiddel op een kat bel je meteen. Voor de rest geldt: krabt je kat twee tot drie weken na een correcte behandeling nog steeds, laat dan nakijken of er iets anders speelt.

Praktische tip: leg een vlooienkam bij de deur en kam je kat er wekelijks even mee door, zeker bij een kat die naar buiten gaat. Twee minuten per week en je bent er vroeg bij, voordat er duizenden eitjes in je bank zitten. Een buitenkat controleer je vaker; waarom lees je in buitenkat: de grootste risico’s. Hoe je het handigst kamt staat in je kat borstelen.

Kort samengevat: kam wekelijks, behandel alle dieren in huis met een middel dat voor katten is bedoeld, en pak je woning in dezelfde week aan. Doe je dat laatste niet, dan blijf je dweilen met de kraan open.

Dit is algemene informatie en geen diergeneeskundig advies. Laat de keuze van een vlooienmiddel over aan je dierenarts, zeker bij kittens, drachtige katten en katten die al iets onder de leden hebben.

Bronnen

  • Bond, R., Riddle, A., Mottram, L., Beugnet, F. & Stevenson, R. (2007). Survey of flea infestation in dogs and cats in the United Kingdom during 2005. Veterinary Record, 160(15), 503-506. doi.org/10.1136/vr.160.15.503
  • Rust, M.K. (2017). The Biology and Ecology of Cat Fleas and Advancements in Their Pest Management: A Review. Insects, 8(4), 118. doi.org/10.3390/insects8040118
  • Boland, L.A. & Angles, J.M. (2010). Feline permethrin toxicity: retrospective study of 42 cases. Journal of Feline Medicine and Surgery, 12(2), 61-71. doi.org/10.1016/j.jfms.2009.09.018
  • ESCCAP. Guideline 03: Bestrijding van ectoparasieten bij hond en kat. esccap.org/guidelines/gl3

Lees ook: kattengezondheid: symptomen herkennen en wanneer je belt

Klopt er iets niet in dit artikel, of mis je een bron? Laat het weten. Aanpassingen worden doorgevoerd en de datum hierboven verandert mee.

Mis geen kattentip

Eén mail per maand met de nieuwe artikelen, plus wat er die maand opviel. Geen reclame, uitschrijven met één klik.

Nieuwsbrief inschrijving

Door je in te schrijven ga je ermee akkoord dat we je per e-mail kattentips sturen. Zie onze privacyverklaring. Uitschrijven kan met een klik.

Scroll naar boven