Een kattenluik lijkt een klein gemak voor jou. Voor je kat is het iets groters: hij bepaalt vanaf dat moment zelf wanneer hij naar buiten gaat en wanneer hij terugkomt.
Dat is precies waarom het werkt. Zelf kunnen kiezen en controle hebben over de eigen omgeving staat in de omgevingsrichtlijn van de Amerikaanse en internationale kattendierenartsen als een van de basisbehoeften van een kat. Een deur waar iemand anders over gaat, voldoet daar niet aan.
Het korte antwoord: kies een luik dat op de chip van je kat reageert, meet je kat op voordat je bestelt, en reken op een paar weken gewenning.
Waarom een chipluik het verschil maakt
Er zijn drie soorten: een simpele klep, een magneetluik dat reageert op een magneetje aan de halsband, en een luik dat de microchip van je kat leest. Alleen dat laatste houdt andere katten er echt uit.
Dat is meer dan een kwestie van gejat voer. Een vreemde kat die binnenkomt wordt in overzichten over stress bij huiskatten genoemd als een van de dingen waar katten het meest van van slag raken, samen met verandering in huis en conflicten met huisgenootkatten. Chronische stress uit zich bij katten zelden in duidelijk gedrag: vaker zie je meer verstoppen, minder eten, overmatig poetsen of plassen buiten de bak. Een luik dat de buurkat buiten houdt, haalt die bron weg voordat het zover komt.
Een magneetluik doet dat maar half. Het opent voor elk magneetje, en de halsband kan afgaan of blijven haken. Een chipluik heeft die zwakke plek niet, want de chip zit in je kat.
Waar je op let bij het kiezen
Meet je kat op voordat je bestelt: de breedte van de schouders en de hoogte van de buik tot de rug. Een luik dat te krap is, wordt met tegenzin gebruikt of helemaal niet. Kijk ook waar het komt te zitten, want een luik voor een houten deur is een ander model dan een luik voor glas of voor een muur met spouw. Voor glas heb je meestal een glaszetter nodig die er een rond gat in boort, en dat kost vaak meer dan het luik zelf.
Let verder op de standen. De meeste luiken kennen er vier: alleen naar buiten, alleen naar binnen, beide kanten op, en dicht. De stand “alleen naar binnen” is de nuttigste van de vier, want daarmee laat je je kat ’s avonds wel thuiskomen zonder dat hij er weer vandoor gaat. Waarom dat een verstandige gewoonte is, lees je in je kat ’s nachts binnenhouden.
Tocht is het laatste punt. Een goedkoop luik met een dunne klep laat de wind door en klappert. Een model met een magneetsluiting en een rubberen rand scheelt geluid en stookkosten.
De gewenning is het echte werk
De meeste katten vertrouwen dat gat in de deur niet meteen, en dat is terecht: het beweegt, het maakt geluid en het gaat vanzelf dicht achter ze. Forceren is de snelste manier om het te verpesten. Een kat die zich een keer klem heeft gevoeld, gaat er weken niet meer doorheen.
Zet de klep de eerste dagen vast in de open stand, met tape of het haakje dat er vaak bij zit. Dan is het gewoon een gat. Laat je kat er in zijn eigen tempo doorheen lopen en leg aan beide kanten iets lekkers. Zit je kat er een keer of tien zonder aarzelen doorheen geweest, laat de klep dan los en houd hem in het begin met je hand een stukje open, zodat je kat de weerstand leert kennen zonder schrik. Daarna kan de klep dicht.
Duurt het lang, dan ligt dat vaak aan de plek en niet aan de kat. Een luik dat uitkomt op een druk trottoir of naast de plek waar de buurkat altijd zit, is voor een voorzichtige kat geen uitnodiging.
Wanneer een luik geen goed idee is
Bij een kat die net verhuisd is, want die moet eerst aan het huis wennen. Bij een kat die medicijnen krijgt of moet herstellen. Bij een kat die veel vecht met buurtkatten, want een luik kan dan een vluchtroute naar binnen zijn, en tegelijk een route waarlangs de ander achter hem aan komt. En in een huis waar het luik uitkomt op een drukke weg, want dan verplaats je de keuze naar een kat die verkeer niet inschat.
Praktische tip: controleer bij een chipluik of de chip van je kat ook echt gelezen wordt voordat je het luik inbouwt. Veel modellen kun je eerst los programmeren; houd het luik bij je kat in de nek en kijk of het klikt. Chips kunnen verschuiven of zwak worden, en dat wil je weten voordat er een gat in je deur zit.
Kort samengevat: een chipluik geeft je kat de regie en houdt de buurkat buiten, mits je op maat, plek en standen let. De gewenning kost een paar weken, en die tijd is de investering waard. Gaat je kat veel naar buiten, houd dan de risico’s in het oog die daarbij horen; zie buitenkat: de grootste risico’s.
Bronnen
- Ellis, S.L.H., Rodan, I., Carney, H.C., Heath, S., Rochlitz, I., Shearburn, L.D., Sundahl, E. & Westropp, J.L. (2013). AAFP and ISFM Feline Environmental Needs Guidelines. Journal of Feline Medicine and Surgery, 15(3), 219-230. doi.org/10.1177/1098612X13477537
- Amat, M., Camps, T. & Manteca, X. (2015). Stress in owned cats: behavioural changes and welfare implications. Journal of Feline Medicine and Surgery, 18(8), 577-586. doi.org/10.1177/1098612X15590867
Koppelingen naar geschikte kattenluiken volgen zodra de partnerprogramma’s er zijn. Kattenzorggids verdient op dit moment niets aan dit artikel.
Lees ook: buitenkat: de grootste risico’s en wat je eraan doet
Klopt er iets niet in dit artikel, of mis je een bron? Laat het weten. Aanpassingen worden doorgevoerd en de datum hierboven verandert mee.
Mis geen kattentip
Eén mail per maand met de nieuwe artikelen, plus wat er die maand opviel. Geen reclame, uitschrijven met één klik.
Door je in te schrijven ga je ermee akkoord dat we je per e-mail kattentips sturen. Zie onze privacyverklaring. Uitschrijven kan met een klik.
